İhalelerde Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesinin Hatalı Yapılması İptal Nedeni Midir?

Zonguldak Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 15.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “36 Ay Süreli Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Fayat Grup Atık Yön. Asf. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.09.2025 tarih ve 195410 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece mevzuata aykırı şekilde önemli teklif bileşenleri belirlenmeksizin ihale dokümanında yer alan tüm hususlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, yine açıklama isteme yazısında kiralık araçlar üzerinden yapılan açıklamalarda amortisman öngörülmesi ve belgelendirilmesi gerektiğinin ifade edildiği, ancak kiralık araçların amortisman maliyetlerine yönelik açıklama istenilmesinin yerinde olmadığı, kiralık araçlar üzerinden yapılan açıklamalarda amortisman, sigorta ve kasko, MTV, muayene giderleri için ayrıca açıklama talep edilmesinin uygun olmadığı, ticari hayatın gereği olarak araç kiralamalarında bu giderler dâhil şekilde fiyat verildiği, bu şekilde açıklama istenilmesinin araç kiralama şirketlerinin ticari sırlarının talep edilmesi anlamına geleceği, öte yandan, açıklamalar kapsamında sunulacak tüm belgelerin SMMM onaylı olmasının talep edildiği, bazı belgeler bakımından bu onayın aranmasının yersiz olduğu ve bu talebin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri ile çeliştiği,  

2. Yaklaşık maliyetin hatalı şekilde belirlendiği, aynı idare tarafından daha önce yapılan 2024/1024449 İKN’li ihalede istenen araçlar göz önüne alındığında başvuru konusu ihalede fazladan iki araç daha bulunduğu, söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin TÜİK oranlarına göre güncellenmesiyle ortaya çıkan maliyetle mevcut ihalenin yaklaşık maliyetinin uyumlu olması gerektiği, nitekim başvuru konusu ihaledeki tekliflerin ortalamasının da bu şekilde güncellenmiş maliyetle aynı civarda olduğu, ancak başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin daha yüksek hesaplandığı, ayrıca 2024/1024449 İKN’li ihalenin yüklenicisinin başvuru konusu ihalede teklif ettiği bedelin, isteklinin anılan ihaledeki teklif fiyatı (sözleşme bedeli) güncellendiğinde hesaplanan maliyetin iki katından fazla olduğu, bu itibarla yaklaşık maliyete esas piyasa araştırması kapsamında idareye bildirilen fiyatların manipüle edilmiş olabileceği iddialarına yer verilmiştir.

 1’inci iddiasına ilişkin özet olarak:

Bu itibarla, kamu ihale mevzuatında aşırı düşük teklif açıklamaları talep edilirken, idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler üzerinden açıklama istenilmesinin öngörüldüğü, ayrıca Tebliğ’in ilgili maddelerinde, aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulacak hangi belgelerin meslek mensubu tarafından onaylı olması gerektiğinin açıklandığı,  başvuruya konu ihalede ise bu gerekliliklere aykırı şekilde açıklama istenildiği anlaşılmış, bu doğrultuda idarece İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların belirsizlik içermeyecek şekilde tespit edilmesi ve teklifi aşırı düşük olan isteklilerden, bu bileşenlere ilişkin olarak ve yukarıda değinilen diğer hususlar da dikkate alınarak yeniden açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2’nci iddiasına ilişkin özet olarak:

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde, başvuru sahibince daha önceki bir ihalenin sözleşme bedeli güncellenerek ve başvuru konusu ihaleye verilen teklifler dikkate alınarak yaklaşık maliyetin hatalı olduğu iddia edilmekle beraber; yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespitine ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde sayılan yöntemlerden biri, birkaçı veya tamamının herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanılabileceği dikkate alındığında, bu hesaplamada ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların kullanılmasının zorunlu olmadığı, bu itibarla idarenin maliyet hesabında bir uygunsuzluk bulunmadığı; ayrıca, idarenin yaklaşık maliyet hesabının hatalı olup olmadığı hususunda, hesaplama usulünün uygunluğu ya da hesaplamaların doğruluğu bakımından inceleme yapılması mümkün olmakla birlikte, iddia kapsamında belirtildiği şekilde salt ihaleye sunulan teklifler göz önünde bulundurularak yaklaşık maliyetin hatalı olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapılmasının uygun olmayacağı anlaşılmış ve iddiaların yerinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak;

Yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde yeniden gerçekleştirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

KİK Uyuşmazlık Kararı İçin Tıklayınız.