İhale Mevzuatı

İhale Teknik Şartnamelerinde; hakkedişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamalar nedeniyle, yükleniciye fazla ödenen miktarların yüklenicinin hak edişinden kesileceği, iş bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemelerin olması durumunda yüklenicinin o işe ait teminatından kesinti yapılacağı yönünde düzenleme yapılamaz. Kesin teminatın gelir kaydedilebileceği hallerin mevzuatta sınırlı olarak belirlendiği ve yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.. Bu şekilde düzenleme yapılan ihale Kamu İhale Kurumu tarafından iptal edilmiştir.

Aşırı düşük teklif incelemelerinde idari şartname ve teknik şartname düzenlemeleri uyarınca maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların belirsizlik içermeyecek şekilde tespit edilerek açıklama istenmesi gerekmektedir. İhaleye sunulan teklifler göz önünde bulundurularak yaklaşık maliyetin hatalı olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapılamaz. Düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki hatalar ihalenin iptalini gerektirmez.

İstekliler tarafından teklif verme aşamasında, İhaleye Katılım Belgesi e-formlarında ilgili alana, teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belgenin yüklenmesine imkân sağlanmasına yönelik düzenleme yapılmıştır.

İş deneyim belgesinde benzer iş dışındaki unsurların bulunması halinde; belge tutarı, söz konusu kalemlere ilişkin tutarlar düşülmek suretiyle değerlendirilecektir. Bu değerlendirmeyi yapma görevi ise mevzuat uyarınca ihale komisyonuna ait olmakla birlikte, isteklilerin de bu hususa ilişkin e-teklif kapsamında ek bilgi olarak beyanda bulunma yükümlülüğü bulunmaktadır.

İhale Komisyonu, ihale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşur. Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.

Doğrudan temin her ne kadar pratik ve hızlı bir alım süreci olarak görülsede Kamu Kurumları tarafından bu alım süreci hakkında farklı yorumlar ve yanlış bilinen alışılagelmiş standart uygulamalar bulunmaktadır. Bu standart uygulamalara farklı açıdan bakıldığında aslında 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun tam anlamıyla uygulanması sonucu ‘yanlış bilinen gerçekler’ adı altında bir makale serisine ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir. Bu yazımızda da Kamu Kurumlarında en çok karşılaşılan artık standart bir uygulama haline gelen piyasa fiyat araştırmasının 3 firmadan teklif alınarak yapılıp yapılmama zorunluluğu konusu ele alınmıştır.

Belediyenin görev ve sorumlulukları “mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla” denilerek tek tek sıralanmış olup, “belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanının sadece belediye sınırlarını kapsadığı” da belediye kanununda hüküm altına alınmıştır. Belediyenin görev ve sorumluluk alanı dışında bulunan mahallî idareler ile merkezi idarelerin asli görev ve hizmetlerini yerine getirmesi için gerekli olan ayni ihtiyaçlarını karşılayabilmesi mümkün değildir.

Araç kiralaması ihalesi kapsamında yapılan işlerle ilgili dönemler itibariyle kayıtların eksiksiz tutulması, sözleşme ve eklerine aykırı olarak, eksik ve hatalı gerçekleştirilen işlere dair sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezaların uygulaması gerekmektedir. Arıza, bakım, onarım gibi çeşitli nedenlerle çalıştırılmayan araçlarla ilgili ceza kesilememesi kamu zararı oluşturur. Tespit edilen kamu zararı Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ve diğer görevlilerden faizi ile tahsil edilir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında yüklenicilere yapılan ödemelerin kıdem tazminatı maliyet kalemini içermediği, bu sebeple de belediye tarafından ödemesi yapılmayan kıdem tazminatları için yüklenici olan belediye şirketinin yükümlüğü bulunamamaktadır. Sermayesini tamamı belediyeye ait olan şirket ile yapılan hizmet alımı sözleşmesi uyarınca belediyede çalışmakta iken emekli olan işçilere Belediye tarafından ödenen kıdem tazminatlarının belediye şirketine rücu edilmemesi kamu zararı oluşturmaz, mevzuata uygundur.