Zabıta Trafik Para Cezası Kesebilir Mi? Trafikle İlgili Yetkileri Nelerdir?

Belediye Zabıtasının trafik ile ilgili olarak, plakaya ceza yazma, şehir içerisinde trafik ile ilgili ceza tutanağı düzenleme, trafiği denetleme ve düzenleme yetkisinin olup olmadığı, tescil işlemlerinden sorumlu kuruluşlardan plaka sahiplik bilgilerinin alınıp alınamayacağı hususunda tereddüte düşülmüş, Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından verilen görüşte aşağıdaki hususlar vurgulanmıştır.   

İlgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde;  

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin “Belediyelerin Görev ve Yetkileri” başlıklı 16 ncı maddesinde;  “Belediye trafik hizmet birimlerinin görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda gösterilmiştir.

Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında;

a) Yolun yapısını, trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak,

b) Yol ve kavşak düzenlemeleri yapmak,

c) Trafiği düzenleme amacı ile,

   1) Trafik işaret levhaları, 

   2) Işıklı ve sesli trafik işaretleri, 

   3) Yer işaretlemeleri, Temin ve tesis etmek, bunların devamlılığını ve işlerliğini sağlamak, 

d) Trafiğin akışını kolaylaştırma, gereksiz durma ve duraklamaları önleme bakımından, trafik akımı programları ile toplu taşıma araçlarının kalkış varış ve ara durakları için zaman tarifeli programlar yapmak ve uygulamaya koymak,

e) Karayolları yapısı üzerinde ve kenarında yapılan çalışmalarda Karayolları Trafik Kanununun 16 ncı maddesi ve bu maddesine göre çıkarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca trafik düzen ve güvenliği için gereken tedbirleri almak, aldırmak ve çalışmaları denetlemek,

f) Açık ve kapalı park yerleri (otopark) alt ve üst geçitler yapmak, yaptırmak işletmek ve işletilmesine izin vermek, g) Karayolları Trafik Kanununun 17 nci maddesinde sayılan ve belediye sınırları içerisindeki karayolları kenarında yapılacak veya açılacak olan tesisler için Yönetmeliğinde belirlenen şartlara göre izin vermek,

h) Halkın trafik eğitimine katkıda bulunmak üzere; çocuk trafik eğitim parkları yapmak ve yapılmasına izin vermek,

ı) Yaya ve taşıt yollarında yayaların ve araçların hareketlerini zorlaştıran ve trafiği tehlikeye düşüren, motorlu araçlar dışındaki her türlü engeli ortadan kaldırmak, trafik için tehlike teşkil eden ancak, kaldırılması mümkün olmayan engelleri gece veya gündüze göre kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek, (Yol işgaline ilişkin Belediye Mevzuatı hükümleri saklıdır.) 

i)Yol yapısı veya işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vuku bulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilen tedbirleri almak, 

j) Karayolları Trafik Kanununun 22 nci maddesi (d) bendine göre tarım kesiminde kullanılanlar hariç il trafik komisyonlarından karar almak şartıyla motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin tescilini yapmak,

k) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak.

Belediyeler bu hizmetlerini; il ve ilçe trafik komisyonlarınca alınan kararlara da uyulmak suretiyle mahalli trafik zabıtası ile işbirliği ve koordinasyon halinde yürütürler.

Belediyeler bu madde ile görev verilen hizmetlerin denetimi dışında, trafiği denetleyemez ve hiçbir halde trafik suç ve ceza tutanağı düzenleyemezler.

5326 sayılı Kabahatler Kanununun “İşgal” başlıklı 38 inci maddesinde;

“(1) Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımları işgal eden veya buralarda mal satışa arz eden kişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.

(2) Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımlar üzerine inşaat malzemesi yığan kişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından yüz Türk Lirasından beşyüz Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. 

...

Bu durumda, … Emniyet Genel Müdürlüğünün il ve ilçe trafik kuruluşlarınca yürütülmekte olan, trafik suçu işleyenler hakkında alındı ve tutanak düzenlemek, araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek, el koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek gibi görev ve yetkilerin belediyelere devredilmesine olanak bulunmadığı …” mütalaa olunmuştur.

İlgili mevzuat hükümleri ve Danıştay Mütalaası incelendiğinde; İçişleri Bakanlığının ilgili birimlerince yürütülmekte olan, trafik suç ve ceza tutanağı düzenlemek, gerekli işlemleri yapmak ve takip etmek; el koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek; plakaya ceza yazmak; duran ve akan trafiği yönetmek, denetlemek ve düzenlemek; bu işlemlerin tekemmülü amacıyla tescil işlemlerinden sorumlu kuruluşlardan plaka sahiplik bilgilerini almak gibi 2918 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinde yer alan görev ve yetkilerin belediyeler tarafından yürütülemeyeceği ve kullanılamayacağı değerlendirilmektedir. 

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü Görüşü İçin Tıklayınız