Belediye Gelir İşlemlerinde Sorumlular Kimlerdir?
Mevzuat İçeriği
Belediye gelirlerinde tahakkuk ve tahsilat işlemlerden kimlerin sorumlu olduğu hususunda tereddüt oluşmuş, bu konuda Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından verilen görüşte aşağıdaki hususlar vurgulanmıştır.
İlgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde;
1. Beldenin nüfusu, fizikî ve coğrafî yapısı, ekonomik, sosyal ve kültürel özellikleri ile gelişme potansiyeli de göz önünde bulundurularak norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak hizmet birimlerinin ve bu hizmet birimlerinin görev alanlarını düzenleyen teşkilat yönetmeliğinin belediye meclisince kabul edilmesi suretiyle kurulacağı,
2. Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu,
3. Belediye başkanlarının sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden belediye meclisine karşı sorumlu olduğu, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek görev ve yetkisinin belediye başkanına ait olduğu, belediye başkanlarının bu görev ve sorumluluklarını harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getireceği,
4. 5018 sayılı Kanun’a göre muhasebe hizmetinin, gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ile raporlanması işlemleri ve bu işlemleri yürütenlerin muhasebe yetkilisi olduğu, muhasebe yetkilisinin, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu olduğu,
5. Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek ve bu işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak, vezne ve ambarların kontrolünü ilgili mevzuatında öngörülen sürelerde yapmak, mali rapor ve tabloları her türlü müdahaleden bağımsız olarak düzenlemek muhasebe yetkilisinin görevleri arasında sayıldığı, muhasebe yetkililerinin, idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş olması halinde gelir ve alacakların tahsil edilmesinden muhasebe yetkilisinin tek başına sorumlu olduğu, muhasebe yetkililerinin kanunlarla kendilerine verilen görev ve yetkilerinden bir kısmını yardımcılarına devredebileceği,
6. Veznedar, tahsildar, icra memuru gibi unvanlarla muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olan muhasebe yetkilisi mutemetlerinin doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olduğu, muhasebe yetkilisi mutemetleri, her ne adla olursa olsun tahsil ettikleri paraları ve kendilerine teslim edilen değerleri muhasebe biriminin veznesi ve ambarında muhafaza etmek zorunda ve kayıplardan da sorumlu oldukları,
7. Kontrol, denetim ve tahkikat sonucunda, görevini mevzuatta belirlenen usul ve esaslara göre tam ve zamanında yapmadığı tespit edilen muhasebe yetkilisi mutemetlerinin mutemetlik görevlerinden alınacağı, bunlardan hesabını veremediği anlaşılan veya tahsil ettiği hasılatı süresinde yatırmayıp üzerinde tutanların mali sorumluluk gerektiren görevlerde çalıştırılmayacağı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 247 nci maddesinde yazılı zimmet suçunu işleyen muhasebe yetkilisi mutemetleri hakkında uygulanacak cezai hükümler açısından 2489 sayılı Kefalet Kanunu hükümlerinin saklı olduğu,
8. İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütme görevinin mali hizmetler biriminin olduğu, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu,
9. Kamu hizmetlerini yerine getirenlerin, üstlerinin verdiği emir ve talimatların mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde emri yerine getirmeden bu aykırılığı o emri verene bildireceği, ancak, üstün verdiği emir ve talimatta ısrar etmesi ve bu emri ve talimatı yazı ile yenilemesi halinde emri ve talimatı yerine getireceği, bu durumda emri yerine getirenin sorumlu olmayacağı, konusu suç teşkil eden emrin ise hiçbir suretle yerine getirilmeyeceği, bu emri yerine getiren kimsenin sorumluluktan kurtulamayacağı değerlendirilmiştir.