Belediye Taşınmazları Ecrimisil Karşılığında Kullandırılabilir Mi?

Ankara Çankaya Belediyesi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporuna göre ilgili belediyenin bazı taşınmazların ihale yapılmaksızın ecrimisil karşılığında kullandırıldığı, taşınmazları kullanan fuzuli şagil gerçek veya tüzel kişilerin tahliyesine yönelik hukuki iş ve işlemlerin gerçekleştirilmediği, bunun yerine ecrimisil tazminatı belirlenerek taşınmazların kullandırılması uygulamasına devam edildiği görülmüştür.

2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde ise, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz mallar, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmalarının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı; ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunacağı; kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde ecrimisil alınacağı; işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere, ecrimisil taşınmazlara ilişkin olağan bir yöntem olmayıp, kira süresi bittikten sonra işgaline devam edilen taşınmazlar nedeniyle idarenin maddi bir kayba uğramaması amacıyla getirilen sınırlı süreli bir yöntemdir. Taşınmazı işgali nedeniyle tespit edilen ecrimisillerin kira ödemesi gibi esas alınarak ileriye doğru devam ettirilmesi, 2886 sayılı Kanun’un her türlü satış ve kiralama gibi hususlarda ihale yoluna gidilmesi gerektiğini ifade eden amir hükümlerine aykırıdır.

Yapılan incelemelerde, Belediyece 237 adet taşınmaz fuzuli işgale konu taşınmazın tespit edildiği, İdarenin söz konusu taşınmazları tahliye etme yönünde iş ve işlemlere başvurmadığı, bunun yerine ecrimisil uygulamasının olağan bir uygulamaya dönüştürüldüğü tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, her ne kadar Emlak İstimlak Müdürlüğü tarafından yapılan ecrimisil uygulamalarının genellikle geçici olan ve süreklilik arz etmeyen (şantiye alanları vb.) işgallere yönelik olarak yapıldığı, kiralamaya uygun işgallerde kiralama işlemleri yapabilmesi için gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiş ise de, 237 adet taşınmaza ilişkin dosyanın incelenmesi neticesinde söz konusu alanların geçici olmayan ve süreklilik arz eder nitelikte olduğu görülmüş olduğundan söz konusu cevap bulgu konusu hususu karşılar nitelikte değildir.

Bu itibarla, önceki yıllar Sayıştay Denetim Raporlarında da yer verildiği üzere mevzuat hükümlerine aykırı olarak olağan bir taşınmaz yönetim biçimine dönüşen ecrimisil uygulamasına devam edilmesi yerine fuzuli işgale konu söz konusu taşınmazların tahliye işlemleri gerçekleştirildikten sonra 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmesi hukuki bir zorunluluktur.