Mali Yönetim Mevzuatı

Meclis üyeleri ve idare personelinin il dışında eğitime katılması tasarruf genelgesine aykırılık oluşturur. Tasarruf genelgesi; belediye harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin olarak alınacak tedbirlerle ilgili disipliner bir düzenlemedir. Sayıştay, genelgeye aykırı yapılmış harcamaya ilişkin kamu zararı hesaplanmasının hukuken mümkün olmadığına karar vermiştir.

Belediyeler, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlayabilirler. Muhtarlıklara yardım ve destek sağlanması amacıyla nakdi ödeme yapılamaz. Muhtarlıkların su, elektrik, doğalgaz, telefon faturaları, kira bedelleri, kırtasiye giderleri gibi ihtiyaçlarına ilişkin giderleri, mevzuatta belirtilen usullere göre yapılması mümkündür.

Belediyelerde dahil olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince mali konularda düzenlenecek yönetmelikler ile yönetmelik niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, Sayıştayın istişari görüşü alınarak yürürlüğe konulması gerekmektedir. Söz konusu düzenleme ile Sayıştayın istişari görüşü, ilgili yönetmelikler için yürürlüğe girme şartı olarak belirlenmiştir.

Kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulmasına, uygulanmasına, izlenmesine, geliştirilmesine ilişkin yöntem ve süreçleri belirlemek için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 05.03.2025 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan Kamu İç Kontrol Yönetmeliği yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yeni Yönetmelikte 01.01.2026 tarihinden itibaren kademeli olarak harcama birim düzeyinde kamu iç kontrol standartlarına uyum eylem planı hazırlanması yükümlülüğü getirilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve bu Kanuna uygun olarak yayımlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile kamu zararlarının takibi ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde; “kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.

Mali Yönetim Akademisi, belediyelerin mali yapılarının güçlendirilmesine ve kurumsal kapasitelerinin artırılmasına katkı sağlamak için kurulmuştur. Kamu mali yönetimi, belediye gelirleri, ihale mevzuatı, taşınmaz yönetimi, belediye şirketleri ve personel mevzuatı başta olmak üzere geniş bir yelpazeye yayılan mevzuat konularını ele alır.

İşin Aslı programına katılıp, Belediyelerin stratejik yönetim süreçleri, mali hizmetler birimlerinin yapısı ve işleyişi, belediyelerin bütçe darboğazında olmasının nedenleri, mali disiplin ve gelir artış çalışmalarına dair çalışmalar hakkında değerlendirmeler yapıp, belediyelerin kurumsal gelişim süreçlerine yönelik önerilerde bulundum.

Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ ile 2005 ve 2006 yıllarında yayımlanan eski iki tebliğ yürürlükten kaldırılarak harcama yetkililerine ilişkin kurallar tek metinde yeniden düzenlendi. Yeni Tebliğ; harcama yetkilisinin belirlenmesi, yetkinin devri, birleştirilmesi, destek hizmetleri birimlerinin rolü ve görevler ayrılığı konularını daha açık hale getiriyor.

Bu gün yaşanan gelişmeleri daha iyi yorumlamak için; 2019 Yerel Seçim sonuçlarının açıklandığı gün yazdığımız ve hâlâ güncelliğini koruduğuna inandığım yazımı tekrar yayınlıyorum. Demokrasinin gereği olarak sandıklar kuruldu ve ülkenin tüm il ve ilçelerinde seçmenler belediye yönetimlerini seçmek üzere sandıklara gitti. Aslında bu sadece bir belediye seçimi değil uzun ve büyük bir iktidar mücadelesinin başlangıcıydı...

Belediyeler klasik tanımı itibariyle; vatandaşların kentte birlikte yaşamaktan doğan ortak ihtiyaçlarına yönelik kamusal hizmetleri yerine getirmek için kurulan tüzel kişilerdir. Yöneticileri seçilmiş siyasetçiler ve atanmış memurlardan oluşur, mali ve idari açıdan özerk kurumlardır.

Bilindiği üzere Muhasebe Yetkilisinin görev ve sorumlulukları hem 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda hem de Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te belirlenerek detaylandırılmıştır. Muhasebe Yetkilisi gerek sorumluluk alanı olarak gerekse muhasebe kayıtlarının uluslararası standartlara uygun olarak kayıt altına alınması açısından önemli bir görev olarak karşımıza çıkmaktadır

Belediyenin proje karşılığı borçlanma yoluyla elde ettiği gelirleri, şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez. Belediyenin haczedilemeyen gelirlerini ayrı hesapta tutmayarak haczedilebilir gelirlerle aynı banka hesabında birleştirmesi, bu hesaptaki paraların haczedilemeyen vergi, resim ve harç gelirlerinden mi yoksa haczedilebilir gelirlerden mi oluştuğunun belirlenmesini imkânsız hale getirmektedir. Belediyelerin bu şekilde havuz hesabı kullanması yargıtay kararlarına göre haczedilmezlik hakkından feragat olarak kabul olarak değerlendirilmektedir.

Ödeme emri belgesi düzenlemek ve ön mali kontrol yapmakla görevli gerçekleştirme görevlilerinin; harcama yetkililerinin yardımcıları veya hiyerarşik olarak en yakın üst kademe yöneticileri arasından belirlenmesi ve devlet memuru olması gerekmektedir. Sözleşmeli personelin gerçekleştirme görevlisi olmasına yasal bir engel bulunmamaktadır. Şirket personelinin gerçekleştirme görevlisi olarak görevlendirilmesi ise mümkün değildir.