Ön Mali Kontrolde Tespit Edilen Aykırılık Nedeniyle İhale İptal Edilebilir mi?
Ön mali kontrol görüşlerinin bağlayıcı olmaması, kontrolde tespit edilen hukuka aykırılıkların idare tarafından dikkate alınamayacağı anlamına gelmez. Danıştay, sözleşme henüz imzalanmadan ihale dokümanında rekabeti sınırlayan bir düzenleme tespit edilmesi halinde idarenin ihale sürecini yeniden değerlendirebileceğini kabul etmiştir. Ön mali kontrol görüşü tek başına bağlayıcı değildir; ancak ortaya çıkardığı somut hukuka aykırılık idarece giderilebilir. Sözleşme öncesi iptal işlemi somut olayda hukuka uygun bulunmuştur.
Danıştay 13. Dairesi Kararı E.2025/1418 · K.2025/2517 · 07.07.2025
Olay ve İddia
Yemek hizmeti ihalesinde KİK kararı sonrasında süreç sözleşme aşamasına gelmiştir. Sözleşme imzalanmadan önce yapılan ön mali kontrolde ihale dokümanındaki bazı yeterlik şartlarının rekabeti daraltıcı olduğu tespit edilmiştir. İdare bu tespiti dikkate alarak ihaleyi iptal etmiştir. İstekli, ön mali kontrol görüşünün bağlayıcı olmadığını ve ihale sonucunun artık değiştirilmemesi gerektiğini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi Kararı
İlk derece mahkemesi iptal işlemini hukuka aykırı bulmuş ve KİK kararını iptal etmiştir.
Danıştay’ın Değerlendirmesi ve Kararı
Danıştay, ihale sürecinin sözleşmenin imzalanmasıyla tamamlanan bir zincir işlem olduğunu vurgulamıştır. Sözleşme imzalanmadan önce hukuka aykırılık tespit edilirse idarenin bunu gidermek üzere yeni işlem tesis edebileceğini belirtmiştir. Ön mali kontrol görüşü bağlayıcı olmamakla birlikte içindeki somut hukuka aykırılık göz ardı edilmek zorunda değildir. İlk derece kararı bozulmuş ve dava reddedilmiştir.
Mevzuat Analizi
5018 sayılı Kanundaki ön mali kontrol sistemi, harcama yetkilisinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. 4734 sayılı Kanunun rekabet ve eşit muamele ilkeleri sözleşme imzalanıncaya kadar korunmalıdır.
Sonuç ve Değerlendirme
Ön mali kontrol bir “veto makamı” değildir. Buna karşılık kontrol sırasında tespit edilen açık mevzuat aykırılığı harcama birimince değerlendirilmelidir. İptal kararı yalnız “ön mali kontrol uygun görmedi” gerekçesine dayandırılmamalıdır. Somut hukuki aykırılık ihale dosyasında ayrıca açıklanmalıdır. Karar, ön mali kontrolün bağlayıcı olmamakla birlikte ihale sürecindeki hukuka uygunluk denetiminde etkili olabileceğini göstermektedir.