Yeni Birim Fiyat Hesabında Sözleşmedeki Kâr Oranı Dışında Üst Sınır Uygulanabilir mi?
Yeni birim fiyat hesabında sözleşmede önceden belirlenmiş yüklenici kârı ve genel gider oranı bulunmasına rağmen ayrıca KİK kararıyla getirilen üst sınırın uygulanması yargı konusu olmuştur. Danıştay Onüçüncü Dairesi, önceki KİK düzenlemesinin ilgili bölümünün yürütmesini durdurmuştur. KİK de mahkeme kararını uygulamak amacıyla düzenleyici işlem tesis etmiştir. Sözleşmede açıkça belirlenen oranların sonradan genel bir idari yorumla sınırlandırılması yönündeki uygulama kaldırılmıştır. Mahkeme kararının gereği KİK tarafından yerine getirilmiştir.
KİK Düzenleyici Kararı · 22.07.2026 · 2026/DK.D-214
Olay ve Düzenleme İhtiyacı
KİK 7 Mayıs 2021 tarihli 2021/DK.D-102 sayılı kararında yeni birim fiyat hesaplarına ilişkin uygulama belirlemiştir. Bu uygulamada bazı hallerde sözleşmede belirlenmiş kâr ve genel gider oranı yanında ayrıca üst limit hesabı yapılması öngörülmüştür. Düzenleme yüklenici ve idareler arasında uyuşmazlıklara neden olmuştur. Konu Danıştay Onüçüncü Dairesine taşınmıştır. Danıştay E:2026/2748 sayılı dosyada ilgili bölümün yürütmesinin durdurulmasına karar vermiştir. Ayrıca bu düzenlemeye bağlı daha sonraki idari işlem de hukuki dayanağını kaybetmiştir. KİK Anayasa ve İYUK gereği mahkeme kararını uygulamak zorunda kalmıştır. 2026/DK.D-214 sayılı karar bu amaçla alınmıştır.
Mevzuat Analizi
Anayasa’nın 138’inci maddesi ile İYUK’un 28’inci maddesi idarelerin yargı kararlarına uygun işlem tesis etmesini zorunlu kılar. Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yeni birim fiyat hesabının esasları düzenlenmektedir. Sözleşmede öngörülen kâr ve genel gider oranına idari yorumla sonradan farklı sınır getirilmesi sözleşme hükümleriyle uyumlu olmalıdır.
KİK’in Değerlendirmesi ve Kararı
Kurul Danıştay kararının gerekçesini esas almıştır. Yürütmesi durdurulan bölümün uygulamada tutulamayacağı değerlendirilmiştir. Bağlantılı idari işlemin de mahkeme kararı doğrultusunda kaldırılması gerektiği kabul edilmiştir.
Danıştay Onüçüncü Dairesinin yürütmenin durdurulması kararının gereği yerine getirilmiştir. 2021/DK.D-102 sayılı kararın yargı kararına konu kısmının uygulanmasına son verilmiştir. Buna bağlı sonraki işlem de iptal edilmiştir.
Sonuç ve Öneriler
Yeni birim fiyat hesabında öncelikle sözleşmenin kendi kâr ve genel gider düzenlemesi esas alınmalıdır. Eski KİK yorumları kullanılmadan önce yargı kararlarıyla değişip değişmediği kontrol edilmelidir. Hakediş birimleri yürütmesi durdurulan uygulamayı yeni hesaplara taşımamalıdır. Devam eden uyuşmazlıklarda işlem tarihi ve yürürlükteki düzenleme birlikte değerlendirilmelidir. Mahkeme kararına aykırı eski hesap yönteminde ısrar edilmemelidir. Kararın özü, sözleşme uygulamasında yargı kararıyla hukuki dayanağını kaybeden KİK yorumlarının kullanılmaya devam edilemeyeceğidir.