İşin Acil Olması 21/b Pazarlık Usulü İçin Yeterli mi?
4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi, idarenin işi daha hızlı gerçekleştirmek istediği her durumda kullanılabilecek olağan bir ihale yöntemi değildir. Kanunda belirtilen doğal afet, salgın, can veya mal kaybı tehlikesi ya da idarece öngörülemeyen olay gibi şartların somut olarak gerçekleşmesi ve ihalenin ivedi yapılmasının zorunlu olması gerekir. Danıştay, kütüphane yapımında eğitim döneminin yaklaşması ve yapının teknik özellik taşıması gerekçelerini yeterli görmemiştir. İhale doğrudan iptal edilmiştir.
Danıştay 13. Dairesi Kararı E.2024/97 · K.2024/676

Olay ve İddia
Menemen Belediyesi merkez kütüphanesi yapım işini 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulüyle ihale etmiştir. İşin hızlı tamamlanması, ilçede kütüphane bulunmaması, eğitim döneminin yaklaşması ve yapının teknik özellik taşıması gerekçe gösterilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı
İdare Mahkemesi, belirtilen koşulların pazarlık usulünün uygulanması bakımından yeterli olduğunu değerlendirerek davayı reddetmiştir.
Danıştay’ın Değerlendirmesi ve Kararı
Danıştay, açık ihale ve belli istekliler arasında ihale usullerinin temel yöntem olduğunu; 21/b'nin ise istisnai nitelik taşıdığını vurgulamıştır. Eğitim döneminin yaklaşması ve işin teknik özellik göstermesi, Kanunun aradığı öngörülemeyen olay ve zorunlu ivedilik şartlarını karşılamamıştır.
Danıştay İlk Derece Mahkemesi kararını bozmuş ve dava konusu ihalenin iptaline kesin olarak karar vermiştir.
4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde pazarlık usulü için olayın “idarece önceden öngörülemeyen” nitelikte olması ve ihalenin ivedi yapılmasının zorunlu hale gelmesi aranmaktadır. Bu nedenle planlama eksikliği, takvim baskısı veya yatırımın hızlı tamamlanması isteği tek başına 21/b'nin hukuki şartlarını oluşturmaz.
Sonuç ve Değerlendirme
21/b istisnai bir ihale yöntemidir ve gerekçenin işlem tarihinde mevcut somut olaylara dayanması gerekir.
Belediyelerin 21/b onaylarında yalnız “ivedilik”, “kamu yararı” veya “hizmetin gecikmemesi” ifadelerini kullanmaması; öngörülemeyen olayın ne olduğunu ve açık ihale süresinin neden beklenemediğini belgelemeleri gerekir.
