Zabıta Trafik Para Cezası Kesebilir Mi?

Trafik Cezası Verme Yetkisi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görüşüne göre belediye zabıtası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında genel trafik denetimi yapamaz, trafik suç ve ceza tutanağı düzenleyemez ve araç plakasına trafik cezası uygulayamaz. Hız ihlali, park yasağı ve benzeri trafik kuralı ihlallerine ilişkin cezalandırma yetkisi, kanunla yetkilendirilmiş trafik denetim birimlerine aittir.

Dolayısıyla belediye zabıtası, trafik polisi gibi hareket ederek araç plakası üzerinden trafik cezası düzenleyemez. Bununla birlikte belediyelere mevzuatla verilen ulaşım ve trafik düzenine ilişkin görevleri yerine getirebilir.

Zabıtanın Denetim Yetkileri

Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 10'uncu maddesi uyarınca zabıta; toplu taşıma araçları, servisler, taksiler, duraklar, güzergâhlar ve belediyenin yetkisindeki araç park alanlarında denetim yapabilir. Ayrıca belediye sınırları içerisinde kaldırımların, toplu taşıma duraklarının, yangın musluklarının, yeşil alanların ve engelli geçişlerinin araçlarla işgal edilmesi hâlinde ilgili mevzuat kapsamında işlem yapabilir.

Bu alanları işgal eden araçların kaldırılmaması veya sahiplerinin bulunamaması durumunda, zabıta tarafından yetkili birimlerle koordinasyon sağlanarak araçların en yakın otoparka çekilmesi mümkündür. Ancak bu yetkiler, belediye zabıtasına genel trafik kolluğu sıfatı kazandırmaz.

İşgal Cezası Ne Kadar?

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 38'inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların kullandığı kaldırımları işgal eden kişiler hakkında belediye zabıtası tarafından idari para cezası uygulanabilir.

2026 yılında bu fiil için uygulanacak idari para cezası 1.764 TL'dir. Araçla yapılan işgalin, Kanun'un 38'inci maddesi kapsamındaki şartları taşıması hâlinde zabıta tarafından bu tutarda işlem yapılabilir. Cezanın muhatabı belirlenirken fiili gerçekleştiren kişinin ve işgalin somut koşullarının tespit edilmesi gerekir. Yalnızca araç plakasının tespit edilmesi, zabıtaya 2918 sayılı Kanun kapsamında trafik cezası düzenleme yetkisi vermez.

Ayrıca aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen, kaldırımlara izinsiz inşaat malzemesi yığılması fiilinin 2026 yılı cezası 3.705 TL ile 18.991 TL arasındadır. Bu yaptırım, araçla işgalden farklı bir kabahat türüdür.

Sonuç

Belediye zabıtası trafik cezası kesemez; ancak mevzuatta açıkça yetkilendirildiği kamusal alan işgallerinde idari para cezası uygulayabilir. Kaldırım, meydan, cadde veya sokakların araçlarla izinsiz işgal edilmesi nedeniyle 5326 sayılı Kanun'un 38'inci maddesi kapsamında uygulanabilecek ceza, 2026 yılı için 1.764 TL'dir.

Bu nedenle belediyelerin uygulamalarında, 2918 sayılı Kanun kapsamındaki trafik ihlalleri ile 5326 sayılı Kanun kapsamındaki işgal kabahatinin birbirinden ayrılması gerekmektedir.