Şirket İşçilerine Seyyanen Zam Ödenmesi Kamu Zararı Doğurur mu?
Belediye şirketinden doğrudan hizmet alımı kapsamında çalışan işçilere toplu iş sözleşmesi hükümlerinin dışında seyyanen zam yapılmasını ve bu tutarın belediye bütçesinden ödenmesini kamu zararı oluşturur. İmza ve görev bağlantısına göre belediye başkanı, başkan yardımcısı, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu doğmaktadır.
Sayıştay 7. Dairesi 653 Karar, 254 İlam Nolu ve 06.05.2025 Tarihli Kararı
Konunun Çerçevesi
Belediye şirketinden doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin ücretlerine, mevzuatta dayanağı bulunmayan seyyanen zam yapılmış; şirketin düzenlediği hakedişler üzerinden bu tutarlar belediye bütçesinden ödenmiştir. Sayıştay yargısında esas sorun, toplu iş sözleşmesi hükümleri dışına çıkılarak yapılan ödemenin kamu zararı oluşturup oluşturmadığı ile sorumluluğun hangi görevlilere ait olduğudur.
Kararın Esası
Kararda, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24 üncü maddesi kapsamında yayımlanan ve belirli dönem için uygulanması zorunlu toplu iş sözleşmesi hükümlerinde, şirket işçilerine ayrıca seyyanen zam yapılmasına imkân veren bir düzenlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Mevzuatta öngörülmeyen bu tutarın belediye bütçesinden ödenmesi, 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararı kabul edilmiştir.
Sorumluluk Değerlendirmesi
Sayıştay, salt protokoldeki unvanın belirleyici olmadığını; kişinin protokol görüşmelerine ve imzaya hangi görev ve yetkiyle katıldığını esas almıştır. Belediye şirketi genel müdürü veya yönetim kurulu başkan yardımcısı sıfatıyla hareket eden kişilerin, bu sıfatlarla yerine getirdikleri görevler bakımından Sayıştay yargısında sorumlu tutulamayacağı değerlendirilmiştir. Buna karşılık, belediyeyi temsilen görüşmelere katılan ve protokolde imzası bulunan belediye başkanı ile belediye başkan yardımcısının; imzaladıkları ödeme emri belgeleriyle sınırlı olmak üzere harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileriyle birlikte uygun illiyet bağı içinde sorumluluğu kabul edilmiştir.
Belediye Uygulamasına Etkisi
Belediye şirketi işçilerinin ücret ve mali haklarında, kanuni veya bağlayıcı toplu iş sözleşmesi dayanağı dışında bir ödeme yükü belediye bütçesine aktarılmadan önce hem yetki hem de mali dayanak yönünden kontrol edilmelidir. Şirket organlarındaki görev, belediye adına harcama yetkisi veya ödeme emri sorumluluğu anlamına gelmez. Ancak belediye adına yapılan protokol, imza ve ödeme işlemlerinde görev alanların sorumluluğu, somut görev bağlantısı üzerinden ayrıca doğabilir.
Sonuç
Karar; mevzuatta dayanağı bulunmayan seyyanen zamların belediye bütçesinden karşılanmasının kamu zararı yaratacağını, sorumluluğun ise unvandan çok fiilî görev, imza ve ödeme sürecindeki yetki bağlantısına göre belirleneceğini ortaya koymaktadır.