Geçmiş Yıllara İlan ve Reklam Vergisi Nasıl Tarh Edilmelidir?

Olay ve İddia

Bir alışveriş merkezindeki reklam alanlarını işleten şirket hakkında 5 Temmuz 2022 tarihinde yoklama yapılmıştır. Yoklamada 20 adet LED ekranda toplam 2.600 m² alanda reklam yapıldığı belirlenmiş, şirketin ilgili belediyeye ilan ve reklam vergisi beyannamesi vermediği tespit edilmiştir. Belediye bu tespitten hareketle 2021 ve 2022 yılları için re’sen ilan ve reklam vergisi tarh etmiş ve bir kat vergi ziyaı cezası kesmiştir. Şirket, 2021 yılında reklam yapıldığına ilişkin somut tespit bulunmadığını, 2022 yılı yoklamasında ise reklamların türü, süresi ve gerçek alanının yeterli biçimde belirlenmediğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, sonraki tarihli yoklama ile sözleşme ve diğer kayıtların geçmiş dönem vergilendirmesine dayanak oluşturup oluşturamayacağı üzerinde toplanmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararı

Vergi Mahkemesi, 2021 yılında reklamların mevcut olduğunun somut bir tespitle ortaya konulmadığını belirterek bu yıla ilişkin tarhiyatı kaldırmıştır. Mahkeme, 2022 yılı yoklama fişinde de reklamların içeriği, kullanım süresi ve ölçümlerinin yeterince gösterilmediğini değerlendirerek 2022 yılı vergi ve cezasını da hukuka aykırı bulmuştur.

Bölge İdare Mahkemesi Kararı

Bölge İdare Mahkemesi, Vergi Mahkemesi kararını usul ve hukuka uygun bulmuştur. Belediyenin istinaf başvurusu reddedilmiş ve vergi ziyaı cezalı ilan ve reklam vergisinin kaldırılması sonucu korunmuştur.

Danıştay’ın Değerlendirmesi ve Kararı

Danıştay, yalnız yoklama tutanağının değil dosyadaki tüm belgelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Şirketin 1 Ağustos 2020 tarihinden itibaren üç yıl süreli reklam alanları kira sözleşmesi bulunduğunu tespit etmiştir. Sözleşmede reklam ünitelerinin kiralanmadığı dönemlerde dahi boş bırakılmamasına ilişkin hüküm bulunduğuna dikkat çekmiştir. Ayrıca şirketin alışveriş merkezinde reklam yaptığını ve bu reklamlar için beyanname vermediğini dava dilekçesinde de kabul ettiğini değerlendirmiştir. 2022 yılında düzenlenen ek protokol de reklam faaliyetinin devamına ilişkin önemli bir belge olarak görülmüştür. Danıştay, Vergi Usul Kanunu’nun vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin esas alınacağı yönündeki kuralı gereğince sözleşme eklerinin, bildirimlerin ve şirket beyanlarının araştırılması gerektiğine karar vermiştir. Bu araştırma yapılmadan verilen kararın eksik incelemeye dayandığını belirterek Bölge İdare Mahkemesi kararını bozmuştur.

Mevzuat Analizi

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'na göre belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeki ilan ve reklamlar ilan ve reklam vergisine tabidir. İlan ve reklam işini devamlı meslek olarak yapanlar, başkaları adına gerçekleştirdikleri reklamların vergisini belediyeye yatırmak bakımından sorumludur. Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesi ise vergilendirmede işlemlerin şekli görünümünden ziyade gerçek mahiyetinin esas alınmasını öngörür. Bu nedenle belediye tarhiyat yaparken yalnız tek bir yoklama tutanağına değil, sözleşmelere, bildirimlere ve fiili kullanım kayıtlarına birlikte dayanmalıdır.

Sonuç ve Öneriler

Belediyeler geçmiş dönem ilan ve reklam vergisi tarhiyatlarında somut bir delil zinciri oluşturmalıdır. Yoklama tutanağında reklamın türü, adedi, ölçüsü, bulunduğu yer ve mümkünse kullanım süresi açıkça gösterilmelidir. Kira sözleşmeleri, reklam alanı işletme sözleşmeleri ve ek protokoller geçmiş dönemin tespitinde önemli delillerdir. Mükellefin verdiği beyanlar ve daha önce belediyeye yapılan bildirimler mutlaka dosyaya alınmalıdır. Eksik tespit yerine birbiriyle uyumlu belgelerle yapılan tarhiyat, yargısal denetimde daha güçlü hukuki dayanağa sahip olacaktır.