İlçe Belediyesi Katı Atık Toplama Tarifesi Belirleyebilir mi?
Katı atık hizmetinde büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görevlerinin farklı olması, ücret tarifesinin hangi belediye tarafından belirlenebileceği konusunda uyuşmazlık yaratmıştır. Danıştay, ilçe belediyesinin fiilen sunduğu toplama ve taşıma hizmetine ilişkin maliyetleri tarifeye konu edebileceğini kabul etmiştir. Tarife raporunun büyükşehir belediye meclisince kabul edilerek yürürlüğe konulmuş olması da dikkate alınmıştır. Tarifenin sırf ilçe belediyesi tarafından hazırlanmış olması iptal nedeni sayılmamıştır.
Danıştay 4. Dairesi Kararı E.2023/12046 · K.2025/3655 · 11.06.2025
Olay ve İddia
Salihli Belediyesi tarafından katı atık toplama ve taşıma hizmetlerinin maliyetine ilişkin tarife raporu hazırlanmıştır. Rapor Manisa Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilmiştir. Tarifenin belirlenmesinde ilçe belediyesinin yetkili olmadığı ileri sürülerek dava açılmıştır. Uyuşmazlık büyükşehir sisteminde toplama-taşıma ile bertaraf hizmetlerinin yetki ayrımına odaklanmıştır.
İlk Derece ve Bölge İdare Mahkemesi
İlk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise tarifeyi belirleme yetkisinin büyükşehir belediyesine ait olduğu gerekçesiyle işlemi iptal etmiştir.
Danıştay’ın Değerlendirmesi ve Kararı
Danıştay, ilçe belediyesinin yürüttüğü toplama ve taşıma hizmetleriyle sınırlı olarak maliyet ve ücret belirlenmesinin mümkün olduğunu değerlendirmiştir. Ayrıca hazırlanan tarifenin Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edildiğini dikkate almıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararı bozulmuştur.
Mevzuat Analizi
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve katı atık tarifelerine ilişkin düzenlemelerde görev ve maliyet ilişkisi esastır. Belediyenin sunmadığı bertaraf hizmeti için maliyet oluşturması mümkün değildir; sunduğu hizmet yönünden ise tarife hesabı yapılabilir.
Sonuç ve Değerlendirme
Katı atık tarifelerinde önce hizmeti hangi idarenin sunduğu belirlenmelidir. İlçe belediyesi yalnız kendi toplama ve taşıma maliyetlerini tarifeye yansıtmalıdır. Bertaraf maliyetleri ayrıca büyükşehir yetkisi kapsamında değerlendirilmelidir. Tarife raporu görev paylaşımını açık biçimde göstermelidir. Belediyeler maliyet hesabını kurumsal yetki sınırlarıyla eşleştirmelidir.