Kaçak Yapıdan Yeni Malike Para Cezası Kesilebilir mi?
İmar para cezalarında taşınmazın güncel maliki olmak, aykırı imalatın faili sayılmak için tek başına yeterli değildir. Beşiktaş’taki bağımsız bölümde aykırı çatı imalatlarının yeni malik taşınmazı satın almadan önce yapıldığı tespit edilmiştir. Danıştay, İmar Kanunundaki “yapı sahibi” kavramının fiilen aykırı imalatı yapan veya yaptıran kişiyi ifade ettiğini vurgulamıştır. Yeni malike verilen yaklaşık 1,94 milyon TL para cezasının iptali sonucu onanmıştır.
Danıştay 4. Dairesi Kararı E.2025/1055 · K.2026/1198 · 11.03.2026
Olay ve İddia
Çatı katında ruhsat ve projesine aykırı imalatlar tespit edilmiştir. Belediye mevcut malik adına 3194 sayılı Kanunun 42’nci maddesi uyarınca idari para cezası uygulamıştır. Ancak aykırı imalatların, malik taşınmazı satın almadan önce gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Malik cezaların şahsiliği ilkesi gereğince sorumlu tutulamayacağını ileri sürmüştür.
İlk Derece ve Bölge İdare Mahkemesi
İlk derece mahkemesi işlemi iptal etmiş, istinaf başvurusu reddedilmiştir.
Danıştay’ın Değerlendirmesi ve Kararı
Danıştay, idari para cezalarında Anayasa’nın cezaların şahsiliği ilkesinin geçerli olduğunu vurgulamıştır. “Yapı sahibi” kavramının tapu malikinden ziyade aykırı yapıyı yapan veya yaptıran kişiyi ifade ettiğini belirtmiştir. İptal sonucu gerekçesi değiştirilerek onanmıştır.
Mevzuat Analizi
3194 sayılı Kanunun 42’nci maddesi ile Anayasa’nın 38’inci maddesi birlikte uygulanmalıdır. İmar aykırılığı taşınmaza bağlı olsa da idari para cezası kişisel sorumluluk doğurur.
Sonuç ve Değerlendirme
Belediye para cezasından önce aykırılığı kimin yaptığına ilişkin araştırma yapmalıdır. Tapu kaydı tek başına yeterli delil değildir. Satış tarihi, yapı kullanma izin belgesi, eski fotoğraflar ve tutanaklar karşılaştırılmalıdır. Yıkım veya aykırılığın giderilmesi yükümlülüğü ile para cezası sorumluluğu birbirine karıştırılmamalıdır. Mevcut malik ancak fiille bağlantısı ortaya konulduğunda cezalandırılmalıdır.