Belediyelerde Gelir Artış ve Mali Disiplin Çalışmaları-4

Belediyelerde Gelir Artış ve Mali Disiplin Çalışmaları 4

Belediyelerde sürdürülebilir bir gelir artışı; yeni vergiler getirerek, arsa satarak, kredi çekerek, tarifeleri yükselterek veya tahsilat baskısını artırarak sağlanamaz. Kalıcı sonuç alabilmek için; önce liyakatli kadro görevlendirmeleri, birimler arası koordinasyonun sağlanması, açık görev dağılımının yapılması, güçlü veri ve teknoloji altyapısı kurulması ile başlanmaldıır. Belediyenin gelir yapısı ayrıntılı biçimde analiz edilerek; alınmayan, eksik alınan ya da tahsil edilemeyen gelirler tespit edilmelidir.

Bu çalışmada amaç; vatandaşa yeni bir mali yük getirmek değil, mevzuat gereğince toplanması gereken belediye gelirlerini; adil, hesapverebilebilir, kayıp kaçağın minimize edildiği ve izlenebilir bir sistem ile yönetmek ve belediye hizmetlerinin sürekliliğini güvence altına almaktır.

Makalemiz ekinde, tarafımca belediyelerde yapmış olduğum çalışmalardan iyi uygulama örneklerini ve sonuçlarını sizlere sunacağız.

 1. Giriş

Yazı dizimizin ilk yazısında, belediyelerin gelir yapısı ile mali darboğazın temel nedenleri, ikinci yazısında giderlerin mali denge üzerindeki etkisi, üçüncü yazısında ise gelir yönetimindeki görev, yetki ve organizasyon sorunlarını ele almıştık. Bu son yazımızda, belediyenin mevcut gelir potansiyelini nasıl belirleyeceğini ve bu potansiyeli hangi kurumsal adımlarla sürekli gelire dönüştürebileceğini açıklayan uygulamalı bir yol haritası hazırladık.

Belediyeler ulaşım, temizlik, çevre, altyapı, sosyal destek, zabıta ve kent düzeni gibi hizmetleri kesintisiz yürütmek zorundadır; buna karşılık personel, enerji, malzeme, yatırım ve bakım maliyetleri yükselirken gelirlerin aynı hızda kendiliğinden artması beklenemez. Bu nedenle gelir artırıcı çalışmalar dönemsel çalışmalar olarak değil, belediyenin ödeme gücünü, yatırım kapasitesini ve hizmet devamlılığını koruyan sürekli bir yönetim faaliyeti olarak ele alınmalıdır.

Belediyeler, gelirlerini artırmak amacıyla kanunda yer almayan yeni bir vergi veya harç oluşturamaz. Yapılması gereken; mevcut gelirlerin doğru mükellef, doğru dönem ve doğru tarife üzerinden uygulanmasını sağlamak, eksik veya hatalı işlemleri düzeltmek ve yükümlülüğünü zamanında yerine getirenler ile getirmeyenler arasındaki adaletsizliği azaltmaktır.

2. Kurumsal Gelişime Giden Yapısal Değişiklikler

2.1 Yönetim Yapısı ve Liyakatli Kadrolar

Kurumsal yapı kurulmadan gelir artışı ve mali disiplin kalıcı hale getirilemez. Mükellefin, taşınmazın veya alacağın tespit edilmesi kadar, bilginin hangi birim tarafından işleneceği, kim tarafından kontrol edileceği ve sonuçtan kimin sorumlu olacağı da önem taşır. İdari yapı doğru kurulmadan gelir artışı gerçekleşmez ve mali disiplin sağlanamaz.  

Belediye teşkilatı içinde Mali Hizmetler Müdürlüğü ile Gelirler Müdürlüğünün görev alanları açık biçimde tanımlanmalı; ruhsat, imar, emlak ve istimlak, zabıta, hukuk, bilgi işlem, fen işleri ve diğer hizmet birimlerinin gelir sürecine hangi aşamada veri veya belge aktaracağı yazılı hale getirilmelidir.

Mali Hizmetler ve Gelirler müdürlüklerinin bağlı olduğu başkan yardımcıları ile bu birimlerde görev yapacak müdür, şef, yönetici ve personel yalnız unvan ve kıdeme göre değil; mali mevzuat bilgisi, belediye uygulaması, veri okuma yeteneği, sorumluluk bilinci ve ekipler arası koordinasyon becerisi dikkate alınarak seçilmelidir.

 2.2 Süreç Adımları ve Görev Dağılımı

Gelirler Müdürlüğü içindeki vergi, harç, ücret, yoklama, tahakkuk, tahsilat, tebligat ve takip görevleri şeflikler ve personel bazında ayrıştırılmalı; bir işlemin başlangıcından sonuçlandırılmasına kadar sorumluluk zinciri süreç adımlarıyla gösterilmelidir. Bu çalışma, kanunla belediye meclisine, encümene, belediye başkanına, harcama yetkilisine, muhasebe yetkilisine veya veznedarlara verilmiş görev ve yetkileri başka bir kurula devretmez; yalnız görev boşluğunu, tekrar eden işlemi ve dosyanın hangi aşamada beklediğini görünür hale getirir.

Her gelir için geliri doğuran olay, sorumlu birim, hesaplama yöntemi, tahakkuk zamanı, tebliğ, tahsilat ve kanuni takip aşamaları güncel mevzuat üzerinden yeniden incelenmeli; kurum içi genelge, uygulama rehberi ve kontrol listeleriyle uygulama birliği sağlanmalıdır. Alışkanlığa dayanan fakat hukuki karşılığı bulunmayan uygulamalar kaldırılmalı, gereksiz işlem üreten adımlar sadeleştirilmeli ve mevzuata uygun olmakla birlikte gecikmeye neden olan süreçler yeniden tasarlanmalıdır.

2.3 Mevzuat ve Teknoloji Eğitimi

Gelir modülü, muhasebe sistemi, elektronik belge yönetimi, coğrafi bilgi sistemi, mobil saha uygulamaları ve ödeme kanalları; mükellef, taşınmaz, işyeri, faaliyet ve dönem bazında karşılaştırma yapabilecek biçimde bütünleştirilmelidir. Güncel yazılım, yeterli donanım, güvenli ağ altyapısı, kullanıcı yetkileri, işlem kayıtları ve düzenli yedekleme imkânları birlikte kurulmalı; bilgi işlem personelinin teknik erişimi, bir borcu hukuken oluşturma, değiştirme veya silme yetkisine dönüşmemelidir.

Teknoloji yatırımı, mevzuatı bilen ve sistemi doğru kullanan personel bulunmadığında beklenen sonucu vermez; bu nedenle eğitimler genel sunumlar yerine gerçek dosyalar, Sayıştay bulguları ve belediyelerde sık tekrarlanan hatalar üzerinden uygulamalı biçimde yürütülmelidir. Emlak vergisi, 6183 sayılı Kanun kapsamındaki takip, taşınmaz gelirleri, ecrimisil, encümen para cezaları, tebligat ve zamanaşımı gibi alanlarda örnek dosyalar hazırlanmalı; iş yedekleri belirlenmeli ve açık dosyalar standart devir listeleriyle aktarılmalıdır.

3. Gelir Yönetim Sisteminin Kurulması ve Envanteri

3.1 Gelir Koordinasyon Kurulu

Belediyelerde bir çok gelir kalemi Mali Hizmetler/Gelirler Müdürlüğünün dışında oluştuğu için, Gelirler Müdürlüğünün bağlı olduğu başkan yardımcısının başkanlığında mali hizmetler, gelirler, emlak, imar, ruhsat, zabıta, hukuk, bilgi işlem, fen işleri ile gelir getiren birimlerin yetkili temsilcilerinden oluşan Gelir Koordinasyon Kurulu oluşturulmalıdır. Belediyenin gelir politikasını belirleyen, gelir işlemlerine dair birimler arası korodinasyonu sağlayan, tüm belediye gelirlerinin analiz edilme süreçlerinin takibini yapan, veri ve dosya akışını izleyen, gecikme nedenlerine çözümler bulan ve sonuçları üst yöneticiye sunan bir yapıda kurulmalıdır.

Kuruluş onayında üyeler, sekretarya, toplantı sıklığı, gündem yöntemi, kararların izlenme biçimi ve raporlama sorumluluğu açıkça gösterilmeli; her karar yapılacak iş, sorumlu birim, tamamlanma süresi ve belgesiyle kayda alınmalıdır.

Kurulun görevleri arasında; kentin gelir envanterinin hazırlanması başta olmak üzere, kayıp kaçağın azaltılması, yoklama ve kontrol yapılacak alanların önceliklendirilmesi, tüm birimlerin gelir işlemlerinin kontrol edilmesi, kira ve ecrimisil dosyaları, encümen kararları ve çözülemeyen birimler arası konular öncelikli olarak yer almalıdır.

3.2 Mevcut Durum Analizi Yapılması

Gelir artırıcı çalışmalara, doğrudan saha denetimiyle veya tahsilat baskısıyla başlanmamalı; ilk olarak belediyenin gelir yapısının adeta mali röntgeni çekilmelidir. Bütün vergi, harç, ücret, kira, ecrimisil, para cezası, katılma payı ve diğer gelirler müdürlük ve gelir türü bazında incelenerek mevcut tahakkuk, tahsilat, alacak stoku, mükellef sayısı, tahsilat oranı ve potansiyel gelirler ile birlikte değerlendirilmelidir. Belediye genelinde gelir süreçlerine dair mevzuata aykırılıklar, süreçlerde eksiklik ve aksaklıkların hangi safhalarda olduğuna dair analiz yapılmalıdır.

Mevzuatta veya yetkili organ kararlarında yer aldığı halde hiç uygulanmayan gelirler ile yanlış matrah, eksik bildirim, eski tarife ya da hatalı işlem nedeniyle düşük tahakkuk ettirilen gelirler ayrı listelerde gösterilmelidir. Bunun yanında gerçek olmayan, mükerrer veya hukuki dayanağı bulunmayan tahakkuklar da usulüne uygun şekilde terkin edilmelidir. Gelir artış süreçlerinde amaç; tahakkuk toplamını yapay biçimde büyütmek değil, belediyenin mali durumunu doğru gösteren ve hukuken tahsil edilebilir bir alacak yapısı kurmaktır.

3.3 Kentin Gelir Envanterinin Çıkarılması

Kent gelir envanteri yalnızca mükelleflerin listelendiği bir kayıt değildir. Belediye sınırları içindeki konutlar, işyerleri, ruhsatlı faaliyetler, yapı kullanma izinleri, reklam alanları, işgal edilen yerler, pazar alanları, otoparklar, belediye taşınmazları, kiraya verilen yerler ve diğer gelir doğuran unsurların belediyenin mali kayıtlarıyla ilişkilendirildiği bütüncül bir veri yapısıdır. Bu envanter, kentin ekonomik yapısını görmeyi, gelir kaybı riski bulunan alanları belirlemeyi ve gelir artırıcı çalışmaların hangi alanlara yöneltileceğini planlamayı sağlar.

Her gelir türü için hukuki dayanak, geliri doğuran işlem veya faaliyet, sorumlu birim, uygulanacak tarife veya hesaplama yöntemi, tahakkuk zamanı, tahsil şekli ve takip süreci açıkça tanımlanmalıdır. Kentteki ekonomik faaliyetler ile belediyenin mali kayıtları karşılaştırıldığında, kayıt dışı kalan veya eksik işlem yapılan gelir alanları daha kolay tespit edilebilir. Ancak veri kayıtları arasındaki her farklılık doğrudan borç olarak değerlendirilmemelidir. İstisna ve muafiyetler, kapanan faaliyetler, adres değişiklikleri, mükerrer siciller ve dönem farklılıkları kontrol edildikten sonra gerekli tahakkuk veya düzeltme işlemleri yetkili birimlerce yapılmalıdır.

3.4 Veri Rehabilitasyonu

Gelir envanteri oluşturulduktan sonra mevcut kayıtların doğruluğu ve güncelliği kontrol edilmelidir. Bu kapsamda mükellef, taşınmaz, beyan, ruhsat, faaliyet, adres ve dönem bilgileri belgeye dayalı olarak karşılaştırılmalı; eksik kimlik veya vergi numaraları tamamlanmalı, mükerrer siciller birleştirilmeli, kapanan faaliyetler ve mülkiyet değişiklikleri gerçek tarihleri esas alınarak güncellenmelidir. Yapılan her düzeltme, önceki kayıt ve dayanak belgesiyle birlikte sistemde izlenebilir şekilde saklanmalıdır.

Taşınmaz gelirlerinde tapu, numarataj, imar, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve emlak beyanı parsel ve bağımsız bölüm bazında karşılaştırılmalıdır. Hisse oranı, intifa veya kuru mülkiyet, veraset, bina sınıfı, kullanım şekli, brüt alan, asansör ve benzeri değer unsurları kontrol edilmeli; çevre temizlik vergisinde malik, kiracı ve fiili kullanım bilgileri eşleştirilmelidir.

İlan ve reklam, eğlence vergisi, işgal harcı, kaynak suları harcı ve diğer saha gelirlerinde ise faaliyetin türü, ölçüsü, süresi ve konumu güncel beyan ve tarife kayıtlarıyla karşılaştırılarak eksik veya fazla tahakkuk ihtimali dosya bazında incelenmelidir.

4. Veri Analiziyle Yoklama ve Kontrol Süreçleri

4.1 Veri Analiziyle Önceliklendirme

Belediyelerin yoklama kapasitesi sınırlı olduğundan bütün kişi ve işletmeleri aynı sıklıkta kontrol etmek yerine, gelir kaybı ihtimali ve mali etkisi yüksek alanlar veri analiziyle önceliklendirilmelidir. Tapu ve taşınmaz, imar, numarataj, ruhsat, yapı kullanma, emlak, zabıta, kira, sözleşme ve tahakkuk kayıtları arasında çapraz kontroller kurulmalı; uzun süredir güncellenmeyen kayıtlar, ruhsat ile gelir sicili arasında fark bulunan işyerleri, süresi dolan sözleşmeler ve beyanla fiili durum arasında açıklanamayan farklılıklar risk listesine alınmalıdır.

Mevzuatın izin verdiği ölçüde dış kurum verilerinden yararlanılması, belediyenin kendi kayıtlarını doğrulayan önemli bir kontrol aracıdır. Ancak veri temini belirli amaç, görev ve güvenlik koşullarına bağlanmalı, kişisel veriler gereğinden fazla irdelenmemeli ve erişimler kayıt altına alınmalıdır. Bu aşamada, dış veri ile belediye kaydı arasında bulunan farkın otomatik tahakkuka dönüşmesi yerine, farkın hukuki ve fiili nedeni dosya bazında incelenerek yetkili personele karar desteği sağlaması esastır.

4.2 Sektörel ve Bölgesel Analizler

Büyük işyerleri, zincir mağazalar, özel eğitim kurumları, sanayi tesisleri, eğlence işletmeleri ve yüksek faaliyet hacmine sahip işletmeler ayrı sektör grupları halinde incelenmeli; her sektör için emlak, çevre temizlik, ilan ve reklam, işgal, ruhsat, ücret ve diğer olası belediye gelirlerini birlikte ele alan standart kontrol listeleri hazırlanmalıdır. Böylece aynı ekonomik faaliyetin farklı birimlere dağılan mali sonuçlarının gözden kaçması önlenir ve denetim, çok sayıda düşük etkili ziyaretten ziyade yüksek kayıp ihtimalini azaltan sonuç odaklı bir çalışmaya dönüşür.

Bölge denetim modeli kentin ticari yapısına ve faaliyet saatlerine göre yeniden kurulmalı; kontroller yalnız mesai saatleriyle sınırlanmamalı, gerektiğinde akşam veya hafta sonu fiili durumu görebilecek zamanlarda yapılmalıdır. Bölge ekiplerinin başarısı ziyaret veya tutanak sayısıyla değil; doğru tespit, mali sisteme aktarılan işlem, hukuka uygun tahakkuk ve sonuçlandırılan dosya üzerinden ölçülmelidir. Kayıtlı ve yükümlülüğünü düzenli yerine getiren kişiler sürekli yoklama baskısıyla karşılaştırılmamalıdır.

4.3 Yoklama ve Tahakkuka Dönüşüm

Yoklama ve saha kontrolü; işyerinin faaliyeti, taşınmazın kullanım biçimi, ilan ve reklam unsurunun ölçüsü, işgal edilen alan, ruhsat durumu veya kira konusu yerin fiili kullanımına ilişkin mevzuatta belirlenen usullere göre yapılmalıdır. Gelir türüne göre standart formlar hazırlanmalı; konum, fotoğraf, ölçü, tarih, faaliyetin niteliği, ilgili kişi ve tespiti yapan görevli bilgileri dosyaya eklenmeli, mobil sistemle alınan veri bekletilmeden ilgili gelir birimine aktarılmalıdır.

Belediye yoklaması ile Vergi Usul Kanunu anlamındaki vergi incelemesi aynı yetki değildir; belediye personeli yalnız yürürlükteki kanunların belediyeye verdiği tespit, kontrol, tarh ve takip yetkisini kullanabilir. Saha personelinin fiili tespiti, yetkili gelir personelinin hukuki değerlendirmesi yerine geçirilmemeli; sonuç olumlu veya olumsuz olsa da dosya bazında kayda alınarak Gelir Koordinasyon Kuruluna raporlanmalı ve benzer risk taşıyan diğer kayıtların da sistem üzerinden taranması sağlanmalıdır.

Saha ekipleri için bölge, görev, kontrol konusu ve günlük dosya planı sistemde tanımlanmalı; ancak ekipler belediye vergi sicilinde doğrudan borç oluşturma, kayıt silme veya mükellefiyet kapatma yetkisine sahip olmamalıdır. Saha tespiti fotoğraf, konum, ölçü, tarih ve ilgilinin kimliğiyle gelir birimine iletilmeli; hukuki değerlendirme, istisna ve muafiyet kontrolü ile tarh veya düzeltme kararı yetkili personel tarafından verilmelidir. Tamamlanan dosyalar ile işleme alınmayan tespitler gerekçeleriyle raporlanarak Gelir Koordinasyon Kurulunca izlenmelidir.

5. Tahakkuktan Tahsilata Gelir Kontrolü

5.1 Vergi Harç Ücret ve Tarifeler

Emlak vergisi, çevre temizlik vergisi, ilan ve reklam vergisi, eğlence vergisi, işgal harcı, ruhsat ve işlem harçları ile harcamalara katılma payları farklı hukuki koşullara sahip olduğundan, bütün gelir türlerine aynı kontrol yöntemi uygulanmamalıdır. Her gelir için vergiyi veya harcı doğuran olay, yetkili idare, mükellef, istisna ve muafiyetler, dönem, matrah, tarife, bildirim, tebliğ ve tahsilat adımları ayrı ayrı gösterilmeli; büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev alanları karıştırılmamalı ve aynı faaliyet ya da nesne iki idare tarafından mükerrer biçimde mali yük altına alınmamalıdır.

Ücret tarifeleri ekonomik koşullar ve hizmet maliyeti bakımından düzenli olarak gözden geçirilmeli; uzun süredir güncellenmeyen, gerçek maliyetin belirgin biçimde altında kalan veya yeni hizmetleri kapsamayan kalemler maliyet analiziyle değerlendirilmelidir. Sosyal belediyecilik kapsamındaki hizmetler ile ticari nitelikteki hizmetler arasında açık politika ayrımı yapılmalı ve tarife kararlarının gerekçesi anlaşılır biçimde ortaya konulmalıdır.

 5.2 Emlak Taşınmaz Kira ve Ecrimisil

Arsadan binaya dönüşen taşınmazlar, yeni yapılar, yapı kullanma izinleri, bina sınıfı ve kullanım şekli değişiklikleri belirli aralıklarla emlak vergisi kayıtlarıyla karşılaştırılmalı; tapu, imar, yapı kontrol, numarataj ve emlak verileri aynı taşınmaz kimliği üzerinden izlenmelidir. Yıllar önceki vasıf veya sınıf üzerinden vergilendirilmeye devam eden bir taşınmaz sürekli gelir kaybı oluşturabileceğinden, bu kapsamda ilk aşamada tüm yapılar kontrolden geçmelidir.

Belediye taşınmazlarının tapu, muhasebe, tahsis, kira, fiili kullanım ve dava kayıtları parsel veya bağımsız bölüm bazında karşılaştırılmalı; boş, kamu hizmetine tahsisli, kirada, işgal altında veya uyuşmazlık konusu olan taşınmazlar ayrı statülerde izlenmelidir.

Kira artışları, süre sonları, teminatlar ve ödemeler aynı dosyada takip edilmeli; ecrimisil sürekli kira ilişkisinin alternatifi sayılmamalı, bedelin tahsil edilmesinin işgali hukuka uygun hale getirmediği ve tahliye ya da dava sürecini ortadan kaldırmadığı gözetilmelidir.

5.3 Tahakkuk Düzeltme ve İptal Kontrolü

Vergi, harç ve ücret kayıtlarında tespit edilen her farklılık doğrudan silme veya azaltma işlemi yapılmasını gerektirmez. Belediye vergi, resim ve harçlarında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116 ve devamı maddelerinde düzenlenen hesap ve vergilendirme hataları esas alınmalı; yanlış matrah, tarife, mükellef, konu, dönem veya mükerrerlik belgelendirilmeden kayıt değiştirilmemelidir. Mükellef lehine olduğu kadar mükellef aleyhine yapılan hatalar da düzeltilmeli; gelir artışı hedefi fazla, mükerrer veya hukuki dayanaktan yoksun tahakkukların korunmasına gerekçe yapılmamalıdır.

Vergi hatasının düzeltilmesine ilgili vergi dairesi müdürü karar verir; ilgili mevzuat hükümleri gereği bu yetki, belediyelerde mali hizmetler müdürü/gelirler müdüründedir. Bu nedenle ruhsat, imar, zabıta veya başka bir hizmet birimi vergi tahakkukunu kendi ekranından silememeli ya da değiştirememelidir. Fiili durumdaki değişiklik, mükellef dilekçesi ve dayanak belgeler üst yazıyla yetkili gelir birimine gönderilmeli; düzeltme, terkin veya ret kararı mevzuatına uygun belge ve onayla sonuçlandırılmalıdır.

Vergi niteliği taşımayan ücret, kira, sözleşme bedeli ve diğer alacaklarda ise işlem ilgili tarife, sözleşme, yetkili organ kararı ve muhasebe mevzuatına göre ayrı değerlendirilmelidir. Hizmeti sunan birim, uygulanan tarife ile ödeme veya tahakkuk şartını kontrol etmeli; değişiklik talebini gerekçesi ve kanıtıyla gelir birimine iletmelidir. Sistem, ilk tutarı, değişiklik talebini, kararı veren kişiyi, yeni tutarı ve muhasebe sonucunu birlikte göstermeli; özellikle yıl sonlarında toplu silme, gerekçesiz indirim veya geriye dönük tarih değişikliği yapılmasını yetki ve raporlama kontrolleriyle engellemelidir.

5.4 Alacakların Takibi ve Cebri Tahsilat

Belediye alacaklarının takibinde ilk olarak alacağın hukuki niteliği doğru belirlenmelidir. Vergi, resim, harç, para cezası ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki diğer kamu alacakları ile kira, satış ve hizmet sözleşmelerinden doğan özel hukuk alacakları aynı yöntemle takip edilmemelidir. Her alacak için dayanak mevzuat veya sözleşme, vade tarihi, tebligat durumu, zamanaşımı süresi ve takip yöntemi açıkça belirlenmelidir.

6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu alacakları vadesinde ödenmediğinde, gerekli tahakkuk ve tebligat işlemleri tamamlandıktan sonra ödeme emri ve cebri tahsilat süreci işletilmelidir. Buna karşılık kira, satış, hizmet bedeli ve benzeri özel hukuk alacakları, özel bir düzenleme bulunmadıkça 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre takip edilmelidir. Bu nedenle alacağın yanlış takip yoluna yönlendirilmesi hem tahsilatı geciktirebilir hem de hukuki risk oluşturabilir.

Uygulamada temel amaç, doğru alacağı doğru takip yoluyla ve zamanında tahsil etmektir. Ecrimisil gibi kamu alacağı niteliği taşıyan kalemler ile sözleşmeye dayalı kira alacakları birbirinden ayrılmalı; tüm dosyalar vade, tebligat, son işlem tarihi, zamanaşımı, sorumlu birim ve bir sonraki işlem yönünden düzenli olarak izlenmelidir.

Yüksek tutarlı veya zamanaşımı riski bulunan alacaklar öncelikli olarak ele alınmalı ve Gelir Koordinasyon Kuruluna düzenli olarak raporlanmalıdır. Gelir birimi ile hukuk birimi arasındaki dosya devri de elektronik kayıt ve teslim listesi üzerinden yürütülerek hiçbir alacağın takip dışında kalmaması sağlanmalıdır.

6. Sonuç ve Öneriler

Belediyelerde gelir artışı yalnız Gelirler Müdürlüğünün daha fazla tahsilat yapmasıyla sağlanamaz. Geliri doğuran bilgi; ruhsat, imar, taşınmaz, zabıta, fen işleri, hukuk ve bilgi işlem gibi birçok birimde oluşmaktadır. Bu nedenle kalıcı bir gelir yönetimi için öncelikle kurumsal yapı güçlendirilmeli, Mali Hizmetler ve Gelirler birimlerinde uzmanlaşmış personel görev yapmalı, iş süreçleri yazılı hale getirilmeli ve teknolojik altyapı düzenli eğitimlerle desteklenmelidir.

Gelir artırma çalışmaları, vatandaşa yeni bir mali yük getiren uygulama olmaktan çıkarılıp; gelirlerin usulüne uygun şekilde tespit ve zamanında tahsil edilmesine dayanan kalıcı bir mali yönetim sistemi haline getirilmedir.

Gelir Koordinasyon Kurulu, aylık sonuçları ve dönemsel gelişmeleri değerlendirerek üst yönetime gelir türü, sorumlu birim, yapılan işlem, bekleyen risk, mali sonuç ve alınması gereken tedbirleri içeren gelişim raporları sunmalıdır. Bu yaklaşım, belediyenin yalnız gelirlerini artırmasını değil, aynı zamanda mali disiplini, gelir adaletini ve hizmetlerin sürdürülebilirliğini güçlendirmesini sağlar.